Jak inwestować w węgiel? Wszystko co musisz wiedzieć

Od starożytności, przez średniowiecze, aż po dziś węgiel był motorem rozwoju świata. Surowiec ten wykorzystywany jest w przemyśle (np. metalurgicznym) oraz jako opał. Choć przez ostatnie dekady był demonizowany i odchodzono od niego w wielu rozwiniętych krajach, we wschodzących gospodarkach wciąż jest to paliwo numer jeden. Wiele wskazuje na to, że węgiel wraca do łask i tym samym może on być ciekawą opcją inwestycyjną na kolejne lata. W tym artykule przedstawiłem aktywa (ETF-y oraz spółki), które w mojej ocenie warto umieścić na liście obserwowanych. Zestawienie to może Wam się przydać, kiedy zdecydujecie się na inwestycje w branżę węglową i będziecie szukać odpowiedniego instrumentu. Zapraszam do lektury.

Co przemawia za inwestycją w węgiel?

W tym artykule chciałbym w głównej mierze skupić się na konkretnych aktywach z branży węglowej. Nie chciałbym natomiast przesądzać, czy to odpowiedni moment na inwestycję na tym rynku. Tym niemniej, poniżej zamieszczam kilka spostrzeżeń, które mogą być punktem wyjścia dla Waszej własnej analizy.

Kwestia bezpieczeństwa energetycznego jest kwestią bezpieczeństwa narodowego

Departament Obrony Narodowej Stanów Zjednoczonych definiuje bezpieczeństwo narodowe jako bezpieczeństwo i obronę państwa, w tym jego obywateli, gospodarki i instytucji.

Bezpieczeństwo energetyczne z kolei jest jednym z elementów bezpieczeństwa narodowego. Obejmuje ono dwa istotne elementy – dostępność i przystępność cenową danego surowca energetycznego.

Brak bezpieczeństwa energetycznego może:

• Wywołać niepokoje społeczne,
• Zaognić konflikty między narodami,
• Zahamować wzrost gospodarczy,
• Spowodować utratę miejsc pracy,
• Uniemożliwić prawidłowe funkcjonowanie kraju.

O tym, jak ważne jest bezpieczeństwo energetyczne, wiele krajów przypomniało sobie bardzo boleśnie w latach 2020 – 2022. Wówczas ceny różnych surowców energetycznych, w tym węgla doświadczyły potężnych wzrostów. Najpierw na fali odbicia gospodarek po lockdownach, następnie w wyniku agresji Rosji na Ukrainę i sankcji wymierzonych w rosyjski sektor energetyczny.

Zgodnie z poniższym wykresem, licząc od dołka z sierpnia 2020 roku do szczytu z września 2022 roku, węgiel podrożał prawie 9-krotnie.

Co ciekawe, 22 grudnia 2020 roku został zamknięty jedyny dostępny wówczas na rynku ETF na spółki węglowe o tickerze KOL. Można powiedzieć, że likwidacja tego funduszu była niemal idealnym sygnałem końca bessy na rynku węgla.

Chociaż apogeum kryzysu energetycznego mamy już za sobą to nie można wykluczyć, że do podobnej sytuacji dojdzie w przyszłości. Przypomnę, że kryzys energetyczny z 2022 roku nie był pierwszym w swoim rodzaju.

Przeczytaj również:

• Jak inwestować w surowce bez dźwigni?
• Jak zainwestować w górnictwo?
• Jak inwestować w platynę i pallad?
• Jak inwestować w lit?

W latach 70-tych arabskie embargo naftowe doprowadziło do znaczącego wzrostu inflacji i recesji, która trwała do lat 80-tych.

Z kolei inwazja Saddama Husseina na Kuwejt z lat 90-tych, która groziła przejęciem 20% światowych dostaw ropy naftowej, doprowadziła do bezpośredniego zaangażowania militarnego USA.

Aktualnie na horyzoncie widać zbliżający się koniec konfliktu na Ukrainie, co zapewne doprowadzi do zdjęcia sankcji z rosyjskiego sektora energetycznego i tym samym wpłynie na podaż surowców energetycznych na rynku (niższe ich ceny).

Ceny węgla oddały już większość wzrostów, których doświadczyły między 2020 a 2022 rokiem. Z drugiej strony, znacząco zmieniło się otoczenie dla branży węglowej:

• węgiel nie jest już tak demonizowany jak przed kryzysem energetycznym – okazało się, że w trakcie kryzysu był on w wielu miejscach na świecie tańszy i o wiele bardziej dostępny niż np. gaz,
• Donald Trump wycofuje Stany Zjednoczone z porozumienia paryskiego, co oznacza mocny zwrot USA w stronę paliw kopalnych. W ślad za Stanami powinny podążyć inne kraje,
• firmy węglowe polepszyły swoją sytuację finansową – zyski z lat 2020 – 2022 pozwoliły wielu spółkom „uprzątnąć bilanse” np. pozbywając się części długu oraz zdywersyfikować się inwestując w inne obszary (surowce),
• spółki węglowe były dotychczas omijane szerokim łukiem przez duże instytucje finansowe, w związku z ESG – prawdopodobnie się to zmieni, co oznaczać może łatwiejszy dostęp tych firm do kapitału.

Jak inwestować w węgiel?

Jak już wspomniałem, w grudniu 2020 roku został zamknięty jedyny wówczas ETF na spółki węglowe o tickerze KOL. Tuż przed delistingiem, tak kształtowało się TOP 15 przedsiębiorstw z portfela tego ETF-u:

Zwróćcie proszę uwagę, że pierwszą pod względem udziału w portfelu tego ETFu była spółka Teck Resources. Jest to Kanadyjska firma skupiona na wydobyciu węgla oraz innych surowców – głównie miedzi oraz cynku. Trudno jednak powiedzieć o niej, że jest to główny reprezentant branży węglowej.

Drugą spółką z powyższego zestawienia jest Washington H Soul Pattinson & Co Ltd, czyli firma z sektora finansowego, która inwestuje m.in. w akcje spółek z branży węglowej. Moim zdaniem, taka korporacja nie powinna była w ogóle trafić do portfela ETFu KOL.

Kolejna ze spółek – Aurizon Holdings ltd, to australijski operator kolejowy zajmujący się przewozem towarów, w tym węgla.

I w sumie tyle wystarczy, aby stwierdzić, że ETF KOL nie był pozbawiony wad, jako aktywo zapewniające ekspozycję na branżę węglową.

24 stycznia 2024 roku został natomiast powołany nowy ETF na spółki węglowe o tickerze COAL.

Range Global Coal Index ETF (COAL)

Fundusz ten ma z założenia odzwierciedlać notowania spółek z przemysłu węglowego. Na chwilę obecną posiada on bardzo małe aktywa w zarządzaniu (AUM) rzędu 10 mln USD. W mojej ocenie zatem nie sprawdzi się aktualnie jako aktywo do długoterminowej inwestycji w węgiel. Fundusz ma jednak obiecujący skład portfela. W przeciwieństwie do dawnego ETF-u KOL, obejmuje on niemal wyłącznie firmy węglowe. Tak prezentuje się TOP10 firm z portfela funduszu COAL.

Co więcej, ponad połowa firm z portfela ETFu COAL to spółki amerykańskie, podczas gdy tuż przed delistingiem, KOL miał w portfelu zaledwie 11% firm z USA, zaś dosyć spory udział stanowiły tam spółki chińskie (27%). Można by rzec, że KOL był szerzej zdywersyfikowany geograficznie, natomiast z uwagi na potencjalną eskalacje konfliktu na linii USA-Chiny, z punktu widzenia inwestora zachodniego, lepiej, że tych chińskich spółek w ETFie COAL jest mało.

Z uwagi na małe aktywa w zarządzaniu ETF-u COAL oraz brak na rynku innych funduszy na spółki węglowe, nie pozostaje w mojej ocenie nic innego, jak skupić się na poszczególnych firmach z tej branży. Istnienie ETF-u COAL jest w tej kwestii bardzo pomocne, ponieważ wystarczy przeanalizować spółki, które znajdują się w portfelu tego funduszu. Oszczędzamy tym samym mnóstwo czasu na samodzielne wyszukiwanie firm czerpiących przychody z wydobycia węgla.

Więcej informacji na temat ETF-u COAL znajdziecie na stronie emitenta.

Inwestowanie w akcje poszczególnych spółek

Na szczególną uwagę zasługują w mojej ocenie firmy z pierwszej dziesiątki w portfelu ETF-u COAL.

Core Natural Resources (CNR) to spółka, która powstała w wyniku połączenia się w styczniu bieżącego roku firm CONSOL Energy oraz Arch Resources. Oba przedsiębiorstwa (zgodnie z poniższym wykresem) należały do grona największych producentów węgla w Stanach Zjednoczonych w 2023 roku. Wykres przedstawia, jaki udział w łącznej produkcji tego surowca w USA miała wówczas dana spółka.

Zgodnie z przedstawionymi danymi, w wyniku fuzji powstał węglowy gigant, który kontroluje ok. 18% całego rynku węgla w Stanach Zjednoczonych.

Przeczytaj również:

• Jak inwestować w Metale Ziem Rzadkich?
• Jak inwestować w miedź?
• Jak inwestować w uran?
• Jak inwestować w wodę?
• Jak inwestować w wodór?

Core Natural Resources za sprawą posiadania dwóch strategicznych terminali eksportowych na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych jest eksporterem produktów węglowych obsługującym wiele powstających rynków morskich. Wydobywa i sprzedaje szeroki asortyment produktów węglowych do przemysłowych zastosowań metalurgicznych, głównie produkcji stali.

Yancoal Energy (YAL) to australijski producent i eksporter węgla energetycznego oraz metalurgicznego wykorzystanych w przemyśle energetycznym i stalowym na rynkach azjatyckich. Jest właścicielem i operatorem kilku kopalni i zakładów górniczych w całej Australii. Posiada osiem kopalni węgla w Nowej Południowej Walii, Queensland i Australii Zachodniej.

Warrior Met Coal (HCC) jest producentem i eksporterem węgla do produkcji stali, znanego również jako twardy węgiel koksowy (HCC), prowadzącym operacje w swoich kopalniach podziemnych w Alabamie. Dwie kopalnie spółki, Mine No. 4 i Mine No. 7, oraz Blue Creek znajdują się około 300 mil od jej terminalu eksportowego w porcie Mobile w Alabamie. Spółka sprzedaje swój węgiel zróżnicowanej bazie producentów stali wielkopiecowej, zlokalizowanych głównie w Europie, Ameryce Południowej i Azji.

Alpha Metallurgical Resources (AMR) to firma górnicza działająca w Wirginii i Zachodniej Wirginii. Firma dostarcza produkty metalurgiczne do przemysłu stalowego. Jej portfolio operacji górniczych obejmuje około 15 kopalni podziemnych, siedem kopalni odkrywkowych i dziewięć zakładów przeróbki węgla. Wydobywa, przetwarza i sprzedaje węgiel energetyczny i metanowy z kopalń głębokich i odkrywkowych na sprzedaż producentom stali i koksu, klientom przemysłowym i przedsiębiorstwom energetycznym. Prowadzi działalność górniczą wyłącznie w Stanach Zjednoczonych.

Whitehaven Coal (WHC) to australijska firma zajmująca się wydobyciem węgla. Skupia się na rozwoju i eksploatacji kopalni węgla w Nowej Południowej Walii i Queensland. Prowadzi działalność w sześciu kopalniach (pięć odkrywkowych i jedna duża podziemna) w Gunnedah Coal Basin w Nowej Południowej Walii i Bowen Basin w Queensland.

Tak prezentuje się 5 omówionych wyżej firm pod względem wybranych wskaźników.

Zwróćcie proszę uwagę, że choć na ogół firmy te są wycenione atrakcyjne, to mają też pewne mankamenty. Przykładowo, Whitehaven Coal ma dość niski wskaźnik Altmana, co może sugerować, że spółka boryka się z jakimiś problemami finansowymi. Przeznacza ona ponadto 112% swojego zysku netto na wypłatę dywidendy (DPR – Dividend Payout Ratio), co jest dość alarmujące. Core Natural Resources, Yancoal Energy oraz Warrior Met Coal rozwadniają natomiast swoje akcje (zwiększają ich liczbę w obrocie). Warto jednak podkreślić, że robią to w bardzo umiarkowanym tempie, co nie budzi większych obaw, ale warto mieć to na uwadze. Warte uwagi jest również to, że z wyjątkiem Whitevahen Coal, przedstawione w tabeli spółki mają dość spore zasoby gotówki w stosunku do zaciągniętego zadłużenia (Cash to debt). To bardzo dobrze im wróży – mogą być gotowe np. do akwizycji atrakcyjnie wycenionych projektów górniczych, kiedy znów ceny węgla powrócą do skrajnie niskich poziomów.

Przejdźmy teraz do kolejnych pięciu spółek z TOP 10 ETF-u COAL.

Alliance Resources Partners (ARLP) to zdywersyfikowana spółka zajmująca się zasobami naturalnymi. Trudni się produkcją i sprzedażą węgla krajowym przedsiębiorstwom użyteczności publicznej, użytkownikom przemysłowym i klientom międzynarodowym, a także dochodami z tytułu praw licencyjnych od udziałów w złożach ropy naftowej i gazu.

Exxaro Resources (EXX) jest jedną z południowoafrykańskich zdywersyfikowanych spółek wydobywczych. Segmenty operacyjne spółki to: węgiel, żelazo, energia i inne. Większość jej przychodów pochodzi z segmentu węglowego.

New Hope Corporation (NHC) to zdywersyfikowana firma energetyczna z siedzibą w Australii. Główne działania firmy obejmują rozwój i eksploatację kopalni węgla, obsługę portów i logistykę, inwestycje w kopalnie węgla, rolnictwo oraz rozwój i produkcję ropy naftowej i gazu. Firma działa w trzech segmentach: górnictwo węgla w Queensland, górnictwo węgla w Nowej Południowej Walii i inne.

Stanmore Resources (SMR) to australijska firma wydobywcza, która prowadzi działalność i projekty eksploracyjne w basenach Bowen i Surat. Spółka kontroluje i obsługuje kopalnie węgla metalurgicznego South Walker Creek, Poitrel, Isaac Plains Complex i Millennium Complex, a także niezagospodarowane projekty Wards Well, Isaac Plains underground i Isaac Plains South w regionie Bowen Basin w Queensland.

Natural Resources Partners (NRP) to zdywersyfikowana firma zajmująca się zasobami naturalnymi. Posiada, zarządza i dzierżawi zdywersyfikowany portfel nieruchomości w Stanach Zjednoczonych, w tym złoża węgla, minerałów przemysłowych i innych zasobów naturalnych. Poniżej zamieszczam tabele porównującą te spółki.

Dosyć atrakcyjnie wygląda spółka Exxaro Resources, przy czym koniecznie trzeba na nią patrzeć przez pryzmat ryzyka geograficznego. Jest to jedyna z omawianych tutaj firm, która działa w RPA, a więc w kraju, w którym prowadzenie działalności górniczej nie jest łatwe.

Podsumowanie

Zgodnie ze wstępem tego artykułu, traktujcie proszę niniejsze zestawienie, jako aktywa do dodania na listę obserwowanych. Osobiście spodziewam się dalszych spadków cen węgla w najbliższym czasie, ale spółki wydobywające ten surowiec są dość atrakcyjnie wycenione i co ważne, mają dość dobrą kondycję finansową. Bardzo ważne dla branży węglowej będą dalsze zapowiedzi Donalda Trumpa oraz jego administracji, dlatego warto śledzić, co w kwestii węgla dzieje się za oceanem